اباي قۇنانباي ۇلى تۋرالى ءبىرىنشى ءسوز ەكىنشى ءسوز ءۇشىنشى ءسوز ءتورتىنشى ءسوز بەسىنشى ءسوز التىنشى ءسوز جەتىنشى ءسوزى سەگىزىنشى ءسوز توعىزىنشى ءسوز ونىنشى ءسوز ون ءبىرىنشى ءسوز ون ەكىنشى ءسوز ون ءۇشىنشى ءسوز ون ءتورتىنشى ءسوز ون بەسىنشى ءسوز ون التىنشى ءسوز ون جەتىنشى ءسوز ون سەگىزىنشى ءسوز ون توعىزىنشى ءسوز جيىرماسىنشى ءسوز جيىرما ءبىرىنشى ءسوز جيىرما ەكىنشى ءسوز جيىرما ءۇشىنشى ءسوز جيىرما ءتورتىنشى ءسوز جيىرما بەسىنشى ءسوز جيىرما التىنشى ءسوز جيىرما جەتىنشى ءسوز جيىرما سەگىزىنشى ءسوز جيىرما توعىزىنشى ءسوز وتىزىنشى ءسوز وتىز ءبىرىنشى ءسوز وتىز ەكىنشى ءسوز وتىز ءۇشىنشى ءسوز وتىز ءتورتىنشى ءسوز وتىز بەسىنشى ءسوز وتىز التىنشى ءسوز وتىز جەتىنشى ءسوز وتىز سەگىزىنشى ءسوز وتىز توعىزىنشى ءسوز قىرقىنشى ءسوز قىرىق ءبىرىنشى ءسوز قىرىق ەكىنشى ءسوز قىرىق ءۇشىنشى ءسوز قىرىق ءتورتىنشى ءسوز قىرىق بەسىنشى ءسوز عىلىم تاپپاي ماقتانبا الەمگە تانىلعان - اباي

قىرىق ءۇشىنشى ءسوز

ادام ۇعىلى ەكى نارسەدەن: ءبىرى - ءتان، ءبىرى - جان. ول ەكەۋىنىڭ ورتالارىندا بولعان نارسەلەردىڭ قايسىسى جيبيلي، قايسىسى كاسيبي - ونى بىلمەك كەرەك. ىشسەم، جەسەم دەمەكتىڭ باسى - جيبيلي، ۇيقتاماق تا سوعان ۇقسايدى. از با، كوپ پە، بىلسەم ەكەن، كورسەم ەكەن دەگەن ارزۋ، بۇلاردىڭ دا باسى - جيبيلي. اقىل، عىلىم - بۇلار - كاسيبي. كوزبەنەن كورىپ، قۇلاقپەن ەستىپ، قولمەن ۇستاپ، تىلمەن تاتىپ، مۇرىنمەن يىسكەپ، تىستاعى دۇنيەدەن حابار الادى. ول حابارلاردىڭ ۇنامدىسى ۇنامدى قالپىمەنەن، ۇنامسىزى ۇنامسىز قالپىمەنەن، ارنەشىك ءوز سۋرەتىمەنەن كوڭىلگە تۇسەدى. ول كوڭىلگە ءتۇسىرۋشى باعاناعى بەس نارسەدەن وتكەن سوڭ، ولاردى جايعاستىرىپ كوڭىلدە سۋرەتتەمەك. ول - جاننىڭ جيبيلي قۋاتى ءدۇر. ءبىر ۇمىتپاستىق جاقسى نارسەدەن كوڭىلگە جاقسى اسەر حاسيل بولىپ، جامان نارسەدەن كوڭىلگە جامان اسەر حاسيل بولۋ سەكىلدى نارسەلەر. بۇل قۋاتتار اۋەلدە كىشكەنە عانا بولادى. ەسكەرىپ باققان ادام ۇلكەيتىپ، ۇلعايتىپ، ول قۋاتتاردىڭ قۋاتىن زورايتادى. ەسكەرۋسىز قالسا، ول قۋاتتىڭ قايسىسى بولسا دا جوعالادى، ءتىپتى جوعالماسا دا، ءاز-ماز نارسە بولماسا، ۇلكەن ەشنارسەگە جارامايتىن بولادى.
كىمدە-كىم سىرتتان ەستىپ ءبىلۋ، كورىپ ءبىلۋ سەكىلدى نارسەلەردى كوبەيتىپ السا، ول - كوپ جيعانى بار ادام: سىناپ، ورىندىسىن، ورىنسىزىن - ءبارىن دە باعاناعى جيعان نارسەلەرىنەن ەسەپ قىلىپ، قاراپ تابادى. بۇلاي ەتىپ بۇل حارەكەتكە تۇسىنگەن ادامدى اقىلدى دەيمىز. «قۇداي تاعالا ءوزى اقىل بەرمەگەن سوڭ قايتەيىك؟» دەمەك، «قۇداي تاعالا سەنىمەنەن مەنى بىردەي جاراتىپ پا؟» دەمەك - قۇداي تاعالاعا جالا جاۋىپ، ءوزىن قۇتقارماق بولعاندىعى. بۇل - ويسىز، ونەرسىز نادان ادامنىڭ ءىسى. وعان قۇداي تاعالا كورمە، ەسىتپە، كورگەن، ەستىگەن نارسەڭدى ەسكەرمە، ەسىڭە ساقتاما دەپ پە؟ ويىن-كۇلكىمەن، ىشپەك-جەمەك، ۇيقتاماقپەن، ماقتانمەن اۋرە بول دا، ىشىڭدەگى قازىناڭدى جوعالتىپ، حايۋان بول دەگەن جوق.
كەيبىرەۋلەر ايتادى: «اقىل جيبيلي بولماسا دا، تالاپ - جيبيلي. تالاپ بەرگەن ادام اقىلدى تاپتى، تالابى جوق كىسى تابا المادى»، -دەيدى. و دا بەكەر. تالاپ بالادا دا بار، وعان تالاس قىلۋعا بولمايدى. باعانا ايتتىق قوي، قۋاتى باسىندا كىشكەنە بولادى، ەسكەرمەسە جوعالىپ تا كەتەدى، ەسكەرسە، كۇتىپ اينالدىرسا، زورايادى دەپ. جان قۋاتىمەنەن ادام حاسيل كىلعان ونەرلەرى دە كۇندە تەكسەرسەڭ، كۇندە اسادى. كوپ زامان تەكسەرمەسەڭ، تاۋىپ العان ونەرىڭنىن جوعالعاندىعىن جانە ءوزىڭنىڭ ول مەزگىلدەگىدەن ءبىر باسكا ادام بولىپ كەتكەنىڭدى بىلمەي كالاسىڭ. قاي جوعالعان ونەر: «ال، مەن جوعالدىم» دەپ، حابار بەرىپ جوعالادى. ەندى كۋساڭ، باعاناعى اۋەلگى تابۋىڭنان قيىنىراق تيەدى.
جان قۋاتى دەيتۇعىن قۋات - بەك كوپ نارسە، ءبارىن مۇندا جازارعا ۋاقىت سىيعىزبايدى. ءبىراق ءاربىر ونەردىڭ تىستان تاۋىپ الىپ، ىشكە سالعانىن، سونىڭ تامىرىن بەرىك ۇستاپ تۇرۋعا جاراۋشى ەدى. كوپ زامان ەسكەرمەگەن ادامنان ول باعاناعى ونەردىڭ ءوزىنىڭ ەڭ قىزىقتى، قىمباتتى جەرلەرى جوعالا باستايدى. ونان سوڭ كوپ زامان وتسە، سول ونەردى ساقتايتۇعىن قۋاتتىڭ ءوزى دە جوعالادى. ونان سوڭ قايتا كاسىپ قىلۋعا بولمايدى.
بۇل قۋاتتىڭ ىشىندە ءۇش ارتىق كۋات بار، زينھار، سونى جوعالتىپ الۋ جاراماس، ول جوعالسا، ادام ۇعىلى حايۋان بولدى، ادامشىلىقتان شىقتى.
بىرەۋى ورىسشا «پودۆيجنوي يەلەمەنت» دەپ اتالادى. ول نە نارسە؟ نە كوردىڭ، نە ەسىتتىڭ، ارنەشىك ءبىلدىڭ، سونى تەزدىكپەنەن ۇعىپ، ۇققاندىقپەنەن تۇرماي، ارتى قايدان شىعادى، الدى قايدا بارادى، سول ەكى جاعىنا دا اقىلدى جىبەرىپ قاراماققا تەز قوزعاپ جىبەرەدى. ەگەر بۇل بولماسا، كوپ بىلۋگە كوپ وقۋ وڭدى پايدا دا بەرمەيدى. كەرەكتى ۋاقىتىندا ويلاماي، كەرەكتى ۋاقىتىندا قىلماي، كەرەكتى ۋاقىتىندا ايتپاي، ءدايىم ۋاقىتىنان كەش قالىپ، «ءاي، اتتەگەن-اي. ءۇيتۋىم ەكەن، ءبۇيتۋىم ەكەن» دەپ، ءومىر بويى عافيل بولىپ-اق وتىرعانىڭ.
بىرەۋىن ورىسشا «سيلا پريتياگاتەلنايا ودنورودنوگو» دەيدى. ول - ءبىر نارسەنى ەستىپ، كورىپ ءبىلدىڭ، حوش كەلدى، ءقازىر سوعان ۇقساعانداردى تەكسەرەسىڭ. تۇگەل ۇقساعان با؟ ياكي ءبىر عانا جەردەن ۇقساعاندىعى بار ما؟ ارنەشىك سول ىسكە ءبىر كەلىسكەن جەرى بار نارسەلەردىڭ ءبارىن ويلاپ، بىلگەنىن تەكسەرىپ، بىلمەگەنىن سۇراپ، وقىپ، بوتەننەن حابارلانىپ بىلمەي، تىنشىتپايدى.
ءۇشىنشىسى، ورىسشا «ۆپەچاتليتەلنوست سەردتسا» دەيدى، ياعني جۇرەكتى ماقتانشاقتىق، پايداكۇنەمدىك، جەڭىلدىك، سالعىرتتىق - بۇل ءتورت نارسەبىرلان كىرلەتپەي تازا ساقتاسا، سوندا سىرتتان ىشكە بارعان ءار نارسەنىڭ سۋرەتى جۇرەكتىڭ ايناسىنا انىق ءراۋشان بولىپ تۇسەدى. ونداي نارسە تۇلا بويىڭا جايىلادى، تەز ۇمىتتىرمايدى. ەگەردە باعاناعى ءتورت نارسەمەن جۇرەكتى كىرلەتىپ الساڭ، جۇرەكتىڭ ايناسى بۇزىلادى، يا قيسىق، يا كۇڭگىرت كورسەتەدى. ەندى ونداي نارسەدەن وڭدى ۇعىم بولمايدى.
ارنەشىك ءتان قۋاتىمەنەن سىرتتان تاۋىپ، سىرتتان ساقتايسىز، ونىڭ اتى داۋلەت ەدى. ونىڭ دا نەشە ءتۇرلى كەسەلى، كەسەپاتى بار نارسەلەرىن بىلمەسەڭ، ساقتاي الماۋشى ەدىڭ عوي. سوعان ۇقساعان ىشتەگى جان قۋاتىمەنەن جيعان نارسەنىڭ اتى اقىل، عىلىم ەدى عوي. ونىڭ دا نەشە ءتۇرلى كەسەلى، كەسەپاتى تيەر نارسەلەرى بار. ونى بىلمەسەڭ، باقپاساڭ - ايرىلاسىڭ. جانە ءاربىر جاقسى نارسەنىڭ ولشەۋى بار، ولشەۋىنەن اسسا - جارامايدى. ولشەۋىن بىلمەك - ءبىر ۇلكەن كەرەك ءىس. ويلانباق جاقسى، ىسكە ءتىپتى سالىنىپ كەتكەن كىسى ويىن بايلاي الماي، قيالي بولىپ تا كەتكەنى بولادى. ىشپەك، جەمەك، كيمەك، كۇلمەك، كوڭىل كوتەرمەك، قۇشپاق، سۇيمەك، مال جيماق، مانساپ ىزدەمەك، ايلالى بولماق، الدانباستىق - بۇل نارسەلەردىڭ ءبارىنىڭ دە ولشەۋى بار. ولشەۋىنەن اسىرسا، بوعى شىعادى.
«نەنىڭ قىزىعىن كوپ ىزدەسەڭ، سونىڭ كۇيىگىن ءبىر تارتاسىڭ» دەگەن. باز ماحفي ولمايا ول، مەن ايتقان ءۇش قۋاتتىڭ ىشىندە ەكەۋى، ياعني «سيلا پريتياگاتەلنايا ودنورودنوگو» ءبىرلان «پودۆيجنوي يەلەمەنت» - بۇل ەكەۋى قوسىلىپ تۇرا تۇرعان نارسە، كۇللى پايدا دا بۇلاردان شىعادى، ۋا كۇللى زارار دا بۇلاردان شىعادى. مانساپ سۇيگىشتىك، ماقتانشاقتىق، اشۋلانشاقتىق، وتىرىكشىلىك، وسىعان ۇقساعان ءاربىر ماسكۇنەمدىككە تارتىپ، قۇمار قىلىپ، اقىلدان شىعارىپ جىبەرەتۇعىن نارسەلەر وسى ەكەۋىنەن بولادى. بۇلاردى تۇبەگەيلەتكەندە جاقسى نارسەلەردى تۇبەگەيلەتىپ، جامان نارسەلەردەن، ياعني جوعارعى ايتىلمىش سەكىلدى ادامشىلىقتان شىعارىپ، قۇمارپازدىققا سالىپ جىبەرەتۇعىن نارسەدەن بويدى ەرتە تىيىپ الۋعا كەرەك. پايدا، زالالدى ايىراتۇعىن قۋاتتىڭ اتى اقىل ەدى عوي. ءبىر اقىل ءقۋاتىبىرلان مۇنى توقتاتىپ بولمايدى. ءھام اقىل، ءھام قايرات - ەكى مىقتى قۋات قوسىلىپ توقتاتادى. ول ەكەۋى كىمدە بار بولسا، باعاناعى ەكى قۋاتتىڭ ەكەۋى دە از بولسا، ياكي ءبىرى بار، ءبىرى جوق بولسا، باعاناعى ەكى قۋاتتار - ءبىر باسى قاتتى اساۋ ات، جۇگەنسىز تاۋعا ۇرا ما، تاسقا ۇرا ما، سۋعا ۇرا ما، جارعا ۇرا ما - قۇداي ءبىلسىن، ايتەۋىر جولدا كورگەن ەستى، اقىلى دۇرىس ادامدار ءالى دە سۇراماي دا قالادى. سەندە ەرىك جوق. ەكى ەتەك جايىلىپ، ەكى كوزىڭ اسپاندا، ماسقارا بولىپ كەتكەنىڭ ولگەنىڭشە.

QQ: 108475610, e-mail: oylan11@gmail.com tel: 18999380223
copyright © 2017 KazakhSoft 新ICP备10002278号